Recensie | Eerste lp van Rita Reys: ‘The cool voice of Rita Reys’ heruitgebracht

JOURE

In december 1955 bezoekt één van de machtigste mannen van de Amerikaanse platenindustrie Amsterdam: George Avakian. Bij het leidende Amerikaanse platenlabel Columbia Records heeft hij de supervisie over de productie van alle lp’s met lichte muziek en jazz.

Avakian is in Nederland om een samenwerking aan te gaan met de voor hem “totaal onbekende elektronicafabrikant Philips”. Zodoende bezoekt hij in december 1955 de Amsterdamse jazzclub Sheherazade waar hij voor het eerst kennismaakt met de muziek van zangeres Rita Reys en haar begeleiders, the Wessel Ilcken Combo. Meteen staat het voor George Avakian vast dat hij het ontwapenende zangeresje zonder irritante maniertjes aan de Amerikanen wil presenteren op lp. De opnamen zullen zowel in Nederland als in de Verenigde Staten gaan plaatsvinden waarbij Philips de opnamen in Holland voor zijn rekening zal nemen en Columbia Records die uit New York.

Rita Reys is in de wolken en verheugt zich erop met haar man, drummer Wessel Ilcken, naar het land van de onbegrensde mogelijkheden te mogen vertrekken. De toekomst pakt echter anders uit… De lp, die in 1957 in de platenwinkels van zowel Nederland als de Verenigde Staten verkrijgbaar was, ‘The cool voice of Rita Reys’ is onlangs heruitgebracht op zwaar 180 grams vinyl. Na meer dan zestig jaar ligt de debuut-lp van de Rotterdamse zangeres weer onder ieders handbereik. Een album om te koesteren, al was het alleen al vanwege de historie die de totstandkoming van de plaat kent…

Rita Reys met the Jazz Messengers en the Wessel Ilcken Combo: ‘The cool voice of Rita Reys’. Music On Vinyl. MOVLP 2228.

In 1955 had Rita haar Nederlandse platendebuut gemaakt voor het overzichtsalbum van de toenmalige jazzmuziek ‘Jazz Behind The Dikes’ waarvoor ze ‘My funny Valentine’ had opgenomen met de combo van haar man. Zoals toen gebruikelijk was “de opnamestudio” locatie Hof van Holland in Hilversum, waar later dat jaar nog twee opnamen werden gemaakt, die een plek zouden krijgen op het vervolg van ‘Jazz Behind The Dikes’, deel 2. Deze opnamen werden goed bevonden voor de ook in de Verenigde Staten uit te brengen lp, zodat er op 16 februari 1956 een sessie werd belegd, waar Rita en de band van Wessel vijf nieuwe stukken zouden opnemen. Voor de Amerikaanse opnamen, die werden vastgelegd op 3 mei en 25 juni van 1956 in de Columbia-studio op 30th Street te New York had Wessel The Jazz Messengers uitgekozen waarin onder anderen trompettist Donald Byrd, tenorsaxofonist Hank Mobley, pianist Horace Silver en drummer Art Blakey speelden.

Een gelukkig toeval

Toen de Overseas Press Club een Holland Night wilde houden met Nederlandse artiesten waaronder goochelaar Fred Kaps en zanger-pianist Jules de Corte werd Rita Reys ook uitverkoren zodat de reis en een aantal overnachtingen al betaald werden. Wessel Ilckens reis naar de States vond echter geen doorgang. Hij stond op een zwarte lijst van druggebruikers, zodat het Amerikaanse consulaat in Amsterdam hem als “te gevaarlijk” oordeelde. Vrijwel meteen vertrok hij naar Parijs om daar in een jazzclub te gaan spelen. Toch raadde hij zijn echtgenote aan wel naar de Verenigde Staten te gaan; als Rita zou doorbreken zou hij misschien eens de kans krijgen toch naar de Nieuwe wereld te vertrekken… En zo bleef dochtertje Leila bij oma achter toen beide ouders de wijde wereld introkken.

Wat er gebeurde tijdens de opnamen met the Jazz Messengers…

Hoewel Rita de beroemde muzikanten pas op de eerste opnamedag in de studio ontmoette, was de sfeer meteen relaxed. Onder een ‘Hello Rita’ werd er begonnen met repeteren op de arrangementen, die de zangeres van arrangeur Jerry van Rooyen had meegekregen van ‘Taking A Chance on Love’ en ‘That Old Black Magic’. George Avakian, die als producer in de controlekamer zat galmde door de speakers: “Hey, Rita, where’s your accent!” Het buitenlandse accent vond hij iets hebben, maar na drie weken in Amerika was de zangeres het vrijwel kwijt… Toen Rita opmerkte dat the Jazz Messengers plotseling een andere bezetting hadden, zo was Horace Silver vervangen door pianist Kenny Drew, bleek het dat de meeste muzikanten van de band erge junks waren. Zo belandde Rita wat druggebruikers betreft van de regen in de drup, hoewel ze zelf overigens nooit gebruikte.

De fotohoezen

Voor de Nederlandse hoes lagen er al zwart-wit foto’s klaar van de Nederlandse jazzfotograaf Hans Butter, maar Avakian zag deze niet zitten voor de Amerikaanse markt. In Amerika droegen alle meisjes make up en vlotte kleding… Zo werd fotograaf Paul Huf aangetrokken om een serie glamourportretten van Rita te maken. Uiteindelijk zou een foto van Rita, de armen over elkaar, in een drie kwart groene jurk en op hoge hakken, staand naast een te vervoeren drumstel de cover uitmaken van de Amerikaanse versie van ‘The cool voice of Rita Reys’ met in de linker onderhoek prominent de namen van de begeleiders: Wessel Ilcken en the Jazz Messengers. De jeugdige hoes paste helemaal in het straatje van George Avakian, die haar in de publiciteit had gepresenteerd als een zangeresje van 24, terwijl haar echte leeftijd 31 jaar bedroeg!

Een geslaagd album

Omdat niemand anders een plaat maakte, die ook maar in de verste verte leek op die van Rita was Avakian blij met het resultaat. Een buitenlandse soliste ondersteund door een solide Amerikaans jazzcombo. Een prachtig voorbeeld voor zijn (jazz)catalogus. Hoewel de promotie op een laag pitje stond moeten er in Amerika zeker acht á tienduizend exemplaren verkocht zijn van de plaat en is er goed aan verdiend.

Een koude douche

Toen Rita terugkeerde in Nederland, blij om haar dochtertje en man terug te zien, was Wessel erg stug. Ze kwam er achter dat haar man een verhouding had gehad in Parijs met een Amerikaanse. Bovendien waren er rechtszaken gehouden vanwege zijn vermeende druggebruik. Alles kon in de kiem gesmoord worden, maar een lastige tijd voor Rita was het wel. Ze vernam dat er wijzigingen in de Wessel Ilcken Combo hadden plaatsgevonden. Het waren twee broers, die in de Sheherazade wel eens meejamden: Pim en Ruud Jacobs. Dat Rita na de dood van Wes een jaar later met één van hen een nieuwe relatie zou aangaan kon toen niemand voorzien.

Voorjaar 1957

Rita zou in het voorjaar van 1957 nogmaals naar de Verenigde Staten en Canada vertrekken, een gebeuren dat haar man Wessel zeker aanstond. Ooit hoopte hij er toch aan de slag te kunnen. Ditmaal voelde Rita zich er eenzaam ondanks de goede musici waarmee ze werkte zoals organist Jimmy Smith. De vele impresario’s wekten weerzin bij haar op en eenmaal terug in Holland wachtte haar een echte verrassing. Met de orkesten van Tom Dissevelt en Jan Corduwener mocht ze dat jaar een tweede album opnemen van ‘The cool voice of Rita Reys’. Het zou echter een bewogen jaar worden…

The cool voice

De opnieuw gereleasde lp van Rita Reys zou voor haar doorbraak zorgen. Het samenwerken met de beroemde Amerikaanse jazzmusici en de keus van de nummers waaronder ‘It’s all right with me’, ‘That old black magic’, ‘I cried for you’ en ‘My funny Valentine’ was zo goed dat ze deze tot in lengte van dagen zou blijven zingen. De laatste song zou ze duizenden keren zingen omdat het publiek er telkens om vroeg. Elke keer zou ze de interpretatie anders doen aldus de zangeres.

Wanneer Music On Vinyl in de toekomst (hopelijk) ook het prachtige deel twee van ‘The cool voice of Rita Reys’ heruitbrengt, hoop ik daar graag op terug te komen. Unieke tijdloze albums!


Auteur

Koos Schulte