‘Schaamte is niet nodig, het kan iedereen overkomen’

BALK/JOU

RE Waarmee kan de gemeente haar burgers helpen als ze met armoede te maken hebben? Die vraag stelde de redactie aan beleidsmedewerker Jurjen de Jong van de gemeente de Fryske Marren. Volgens de Jong is die vraag niet zo eenvoudig te beantwoorden. ‘Bij de gemeente hanteren we maatwerk waarbij wat we aanbieden afhankelijk is van de individuele situatie.’ Waar hij wel op hamert is dat niemand zich hoeft te schamen voor het feit dat hij of zij van een minimaal inkomen moet leven. ‘Het kan iedereen overkomen.’ ‘En er ligt een maatschappelijke opdracht vanuit de directe omgeving om inwoners die het (even) zwaar hebben te wijzen op de kansen van bijvoorbeeld sociale regelingen. Dus de huisarts, onderwijzer, werkgever, buren vrienden en familie’.

Breed begrip

Armoede is volgens de Jong een breed begrip. ‘Het kan heel veel betekenen. Naast schaarste aan middelen, kan het ook betekenen dat mensen een schaarste aan contacten hebben. Zowel in het ene als het andere geval proberen we daar iets aan te doen.’ Hij benadrukt verder dat de één die van een sociaal minimum leeft er heel goed mee uit de voeten kan, terwijl de ander daar grote moeite mee heeft. ‘Dat heeft ook met keuzes te maken. Als je besteedbaar inkomen laag is en de wasmachine gaat bijvoorbeeld stuk, dan moet je er misschien voor kiezen om een andere uitgave niet of later te doen of bijvoorbeeld niet op vakantie te gaan. Of is het misschien niet slim om je kind een duur abonnement voor zijn mobiel te laten hebben. Je zult dus afwegingen moeten maken’

Crisis

De Jong geeft aan dat er door de crisis veel armoede is ontstaan. ‘Het verlies van een baan, maar ook een scheiding, of het krijgen van kinderen kan er voor zorgen dat inkomen wegvalt. Maar de lasten gaan wel gewoon door. Dat is niet erg als er reserves zijn of mensen hun uitgavenpatroon daar op aan kunnen passen. Dat betekent dus bijvoorbeeld abonnementen opzeggen, niet uit eten gaan en dergelijke zaken. Maar als het niet op tijd slaagt om het uitgavenpatroon te beperken, stapelen de rekeningen zich op. Dan moet er iets anders gebeuren.’ Volgens De Jong betekent het altijd dat mensen enerzijds zelf moeten proberen om hun uitgavenpatroon te beperken en anderzijds hun inkomsten proberen te verhogen. ‘Zo kan een kind van 14 ook een bijbaantje zoeken.

Wat kan de gemeente doen?

Afgezien van wat mensen zelf kunnen doen, biedt de gemeente en de overheid burgers regelingen als ze in de (financiële) problemen zijn gekomen. Een telefoontje naar de gemeente kan er voor zorgen dat samen gekeken wordt naar wat er in dat geval nodig is, als dat niet duidelijk is. ‘Dat gebeurt dan vaak door middel van een gesprek aan de keukentafel met het sociaal wijkteam Daarbij worden alle mogelijkheden besproken, gekeken naar iemands hulpvraag en aanvragen eventueel in gang gezet.’ Wie dat wil kan ook online zaken zelf regelen of bij een servicepunt in Balk of Lemmer of het gemeentekantoor in Joure terecht.

Bijstand

Inkomen is nodig voor iedereen om de rekeningen te betalen. Zo kan iemand die geen andere inkomstenbronnen heeft in aanmerking komen voor bijstand of gedeeltelijke bijstand. De hoogte daarvan verschilt ook weer. Gehuwd samenwonenden krijgen vanaf 1 juli 2017 1338,84 netto per maand en daar komt dan nog 70,47 euro aan vakantie-uitkering bij. Totaal is dat dus 1409,31 euro per maand. Een alleenstaande of alleenstaande ouder krijgt per maand 937,19 euro en 49,33 euro vakantie-uitkering, samen 986,52 euro per maand. Daarnaast zijn daar nog allerlei varianten op. Zo geldt voor gehuwden en alleenstaanden van 21 jaar of ouder die samenwonen met 1 of meer meerderjarige personen waarmee kosten kunnen worden gedeeld op grond van de kostendelersnorm een lager bedrag. Zij komen daarnaast in aanmerking voor toeslagen zoals huurtoeslag (bij een huurwoning) en zorgtoeslag (een deel van hun zorgverzekering wordt daarmee betaald). Overigens geldt dit ook voor mensen die werken; als hun inkomen laag is, komen zij ook in aanmerking voor die toeslagen.

Aanvullende ziektekosten minima

De gemeente heeft daarnaast nog een regeling in het leven geroepen waarbij mensen die onder de minima categorie vallen een goedkope zorgverzekering kunnen afsluiten via de gemeente bij De Friesland Zorgverzekering. Ze biedt daarbij twee mogelijkheden: De AV Frieso Compact en de AV Frieso Compleet. De ene kost 109,60 euro per maand, de andere met een aanvullende verzekering 123,88 per maand. Op defryskemarren.nl/Avfrieso staat alle informatie over deze ziektekostenverzekeringen. ‘Mensen die daarnaast chronisch ziek zijn en dus hoge zorgkosten hebben, kunnen die kosten weer aftrekken voor de belasting. Ook als zij een laag inkomen hebben.’

Het paradepaardje: Het kindpakket

Trots is De Jong verder op het kindpakket dat de gemeente dit jaar heeft ingevoerd. Ze trekt per jaar 300.000 euro uit om kinderen waarvan de ouders het niet breed hebben mee te laten doen met diverse activiteiten. Zo kan een kind van dat geld gaan sporten, krijgt het een fiets voor school als die er niet is, kan het bijvoorbeeld op muziekles, kan het ook mee op schoolreis en krijgt het een verjaardagbox om ook op school te kunnen trakteren als het jarig is. De regeling is voor kinderen van 4 tot 18 jaar. ‘Om in aanmerking te komen voor dat kindpakket, is het besteedbaar inkomen van de ouders leidend. Wie van tot 120 procent van het sociaal minimum leeft, komt er voor in aanmerking. Maar bijvoorbeeld ook een ouder die ZZP-er is en geen opdrachten heeft of maar de helft van het jaar, kan er gebruik van maken. Kort gezegd komt het er op neer dat als het nodig is, het wordt gegeven.’ De gemeente heeft de 300.000 euro overigens voor een groot deel uit de Klijnsma gelden gehaald, een dikke twee ton die ze jaarlijks ontvangt. ‘We kiezen ervoor dit geld voor het Kindpakket in te zetten. Dat is een heel overwogen keuze geweest, omdat we dat heel belangrijk vinden. Het had ook aan iets anders besteed kunnen worden, maar de gemeenteraad heeft hier nadrukkelijk voor gekozen.’ Om in aanmerking te komen voor het kindpakket kunnen ouders online een formulier invullen of ze kunnen het telefonisch melden bij de gemeente. Met een vrijwillige contactpersoon als intermediair wordt dan inzichtelijk gemaakt wat de behoeften zijn en wordt de aanvraag ingediend. ‘En de regeling is zeer succesvol. Tot 1 december zijn er al 968 aanvragen van bijna 400 kinderen uit 176 gezinnen ingediend.’ De gemeente heeft in het najaar 1300 mensen geïnformeerd over het kindpakket en de minimaregeling. Anderen die denken dat ze ook in aanmerking kunnen komen, kunnen dat zelf kenbaar maken aan de gemeente of gelijk een aanvraag indienen via kindpakket.nl.

Bijzondere bijstand

Als iemand opeens geconfronteerd wordt met onverwachte kosten voor medische of sociale zaken en daar geen geld voor heeft en de kosten niet elders vergoed kunnen worden, kan ook een beroep worden gedaan op de gemeente. Iedereen vanaf 18 jaar kan die bijzondere bijstand aanvragen, maar daarbij wordt wel rekening gehouden met de hoogte van inkomen en vermogen. Soms vraagt de gemeente medisch advies om te toetsen of de gevraagd bijstand medisch noodzakelijk is. Ook mensen die geen minimuminkomen hebben, kunnen voor bijzondere bijstand in aanmerking komen. Dus ook iemand met een (laag) salaris of pensioen.

Kwijtschelding belastingen

Wie verder op een minimuminkomen zit, kan ook kwijtschelding vragen van gemeentelijke belastingen.

Minimabijdrage

Iemand van 18 jaar en ouder die moet rondkomen van een minimuminkomen (minder dan 110 procent van de bijstandsnorm en niet veel eigen vermogen) kan via de gemeente ook vragen om een extra bedrag voor ondersteuning. In dat geval kan een bijdrage van 100 euro per persoon worden gegeven per jaar. Wie vrijwilligerswerk doet of mantelzorg verricht kan 200 euro aanvragen.

Aanvraag tegemoetkoming minima

Iemand die moet rondkomen van een minimum inkomen dat lager is dan 110% van de bijstandsnorm en niet meer vermogen heeft dan is vastgesteld, kan een aanvraag tegemoetkoming minima aanvragen. Als de aanvraag wordt gehonoreerd wordt een activiteit door de gemeente betaald zoals contributie voor de sportschool of club, bezoek aan theater of festival, de muziekschool en een internetaansluiting (20 euro per maand).

Toekomstige voorziening

De raad stemde in juni in met het voornemen om een vervoerabonnement en een bibliotheekabonnement in te zetten voor mensen met een minimuminkomen. Hiervoor moeten nog wel middelen beschikbaar worden gesteld. Als dit wordt ingevoerd kan het hele jaar gratis worden gereisd binnen de provincie Friesland vanaf 9 uur in de ochtend en ook in het weekend. ‘Wie zelf zo’n abonnement moet betalen, moet daar al snel 1000 euro voor betalen’. De gemeente verwacht een drempel weg te nemen en de participatie te stimuleren. Meedoen en in beweging komen is belangrijk.

Studie

Verder zijn er nog mogelijkheden voor studiebeurzen, individuele studietoeslag en betaalt de gemeente de vervoerskosten van mensen die naar school moeten voor hun inburgeringscursus. Ook re-integratie trajecten om weer te komen tot werk behoren tot de mogelijkheden. Mensen kunnen verder via Pastiel of de Wurkjouwer weer in een traject van werk of vrijwilligerswerk komen.

Kom ik in aanmerking?

Wie naar aanleiding van dit artikel denkt in aanmerking te kunnen komen voor een regeling kan het best contact opnemen met de gemeente. Via het Klant Contact Centrum (KCC) of een servicepunt kan dan verdere informatie worden gegeven. Ook op de website van de gemeente de Fryske Marren is veel informatie te vinden bijvoorbeeld via https://www.defryskemarren.nl/onderwerpen/uitkering-en-toeslagen

Auteur

admin