Armoede in gemeente De Fryske Marren deel 1: De Voedselbank

Balk

Armoede is overal. Ook in gemeente De Fryske Marren. Maar wat is armoede precies? En welke instanties zijn er om op terug te vallen als je moet leven van een minimaal bedrag? De redacties van de Jouster Courant, Balkster Courant en de Zuid-Friesland zochten het uit.

Deze week deel één: de Voedselbank. Zij bieden hulp als mensen minder dan 120 euro per maand te besteden hebben. De uitgiftepunten in Balk, Joure en Lemmer zijn aangesloten bij de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken.

Pakket is aanvulling

De voedselbanken worden bevoorraad vanuit het distributiekantoor in Meppel, waarna de goederen verdeeld worden over de noordelijke provincies. De Voedselbanken in gemeente De Fryske Marren krijgen hun producten uit Drachten. Eénmaal in de twee weken worden de pakketten uitgedeeld op de verschillende locaties. Een eenpersoonshuishouden krijgt een kleiner pakket dan een gezin met vier kinderen. Het pakket voorziet niet in de dagelijkse voorziening, maar is bedoeld als aanvulling op de boodschappen.

Cijfers

Voedselbank Joure geeft op dit moment iedere week 34 pakketten uit. Een half jaar geleden waren er nog 61 gezinnen die gebruik moesten maken van de dienst. Op dit moment helpt de Voedselbank in Balk elf gezinnen in gemeente De Fryske Marren, dat komt neer op een 33 mensen in Sondel, Nijemirdum, Balk, Bakhuizen en Rijs; eerder dit jaar lag dat aantal nog op zestien. De Voedselbank Lemsterland heeft nu 35 klanten in Lemmer, de omliggende dorpen en Rutten in de kop van de Noordoostpolder. Aan het begin van dit jaar was dit aantal een stuk hoger met 56 gezinnen.

Stroperige toestand

De daling in Lemmer is volgens secretaris Wim de Koning te wijten aan de recente intake gesprekken. Veel mensen bleken niet meer in aanmerking te komen voor de hulp. De twee andere voedselbanken is er sprake van natuurlijk verloop. ,,We hebben veel te maken gehad met statushouders”, zegt Gerben van Houten, secretaris Stichting Skarsterlân Solidair waar Voedselbank Joure onder valt. ,,Zij moesten wachten op hun toeslagen. Hulp zou sneller op gang mogen komen voor die groep.” Sietske Hofman, voorzitter van Voedselbank Balk deelt die mening: ,,Bij vluchtelingengezinnen zie je dat zij de toeslagen niet op tijd binnen krijgen. Het duurt soms maanden voordat ze het geld op de rekening hebben. In de tussentijd hebben ze geen geld voor eten. De Voedselbank zou helemaal niet nodig moeten zijn als de overheid mee zou werken. Het is zo’n enorm stroperige toestand met die bureaucratische processen. Je bent eindeloos bezig om schulden op orde te krijgen.” Ook autochtone Nederlanders hebben te maken met de bureaucratie. De maatschappij is volgens Hofman de afgelopen jaren flink ingewikkeld geworden. De overheid is daarbij geen grote hulp. ,,Zij sturen nota op nota op nota”, zegt ze. ,,Een boete van vijftig euro kan zo oplopen tot vijfduizend euro. Dat valt de overheid wel te verwijten.”

Screening

Mensen kloppen om verschillende redenen aan bij de Voedselbank. Sommigen zijn buiten hun schuld om in de armoede geraakt. Een scheiding, plotseling ontslag of de woning staat onder water. In Joure wordt de screening uitbesteed. Miks Welzijn bepaalt wie voor een voedselpakket in aanmerking komt. De hulp van de Voedselbank is voor velen de laatste strohalm. Een afwijzing omdat iemand net teveel verdient, komt hard aan. De criteria worden begin volgend jaar waarschijnlijk verruimd. Een goed plan volgens Hofman: ,,Ik heb het idee dat wij niet iedereen bereiken”’, zegt ze. ,,Ik heb het akelige vermoeden dat er nog een grijze groep is die best gebruik kan maken van onze diensten.”

Voedselpakket

Het kost volgens de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken per pakket vijf euro om deze samen te stellen. In de dozen zitten 20 tot 25 stuks consumenten eenheden. De etenswaren moeten aan strenge kwaliteitseisen voldoen. Dat betekent dat zelfgemaakte producten niet mogen worden aangenomen. Wel zijn groente en fruit van bijvoorbeeld volkstuinen welkom. Daarnaast bevat het veel houdbare producten zoals rijst en pasta. In Balk zitten er ook tandpasta, wasmiddel en koffie bij. Die laatsten zijn duur in aanschaf. Joure geeft alleen koffie.

Extra’s

De Voedselbank in Joure kan regelmatig op hulp rekenen van de lokale ondernemers. Zo zijn er extraatjes zoals kaartjes voor het circus, brillen met flinke korting of schaatsen in Thialf. Afgelopen zomer konden de mensen naar de Ballonfeesten. In de winterperiode wordt voor de klanten van de Voedselbank soep gekookt in De Flecke. Ook de kinderen worden niet vergeten: Stichting Jarige Job stuurt de kinderen van de voedselbank een pakket om de verjaardag te kunnen vieren. ,,Vaak blijven dit soort dingen erbij”, zegt Van Houten. ,,Kinderen worden ziek thuis gehouden omdat de ouders een traktatie niet kunnen betalen. Dankzij die stichting krijgt het kind toch een feestje. Zij kunnen er ook niets aan doen.”

Beeld van armoede

Het beeld van armoede is voor Hofman en Van Houten nagenoeg hetzelfde. Van Houten: ,,Armoede is voor mij: mensen die niet genoeg geld hebben om in hun eigen levensbehoefte te kunnen voorzien. Kinderen die ’s ochtends geen eten hebben gehad voordat ze naar school gaan. Dat vind ik schrijnende voorbeelden.” Hofman: ,,Ik denk dan aan een bleek kindje in te kleine kleren met te kleine schoenen die de deur open doet en zegt ‘mijn vader en moeder zijn niet thuis en ik moest even oppassen’. De kinderen zijn onschuldig. Dit grijpt mij dan ook altijd enorm aan. Het is altijd weer schokkend als je dit ziet.” Van Houten: ,,Ik denk dat armoede altijd blijft. Ik denk dat veel mensen nu op het randje zitten. Er is veel verborgen armoede en schaamte. De meeste mensen komen hier niet graag.’’

Tekst: Brenda van Olphen


Auteur

Redacteur