Neem je moeder mee naar het atelier bij It Toanhûs

Joure - Van achter de geraniums zitten is nog nooit iemand gelukkig geworden, toch? Zo denkt ook het team van It Toanhûs, centrum voor de kunsten in Joure.

Missie

Hun missie om eenzame senioren de deur uit te krijgen start op 22 maart met het initiatief ‘neem je moeder mee naar het atelier’. Directeur Emily Diepeveen legt uit hoe deze missie tot stand is gekomen. ,,Al jaren geven wij met onze leerlingen een kerstconcert bij verzorgingstehuis De Flecke. Er gebeurt dan altijd iets bijzonders. De mensen zijn op leeftijd en dommelen soms wat weg, maar bij het inzetten van ‘Stille Nacht’ leeft iedereen op en begint spontaan mee te zingen. In onze muziekactiviteiten in een zorgcentrum zien we het ook. Zo was er een dementerende man. Hij had een sambabal in zijn hand en zat hier vol verwarring en frustratie naar te kijken. Zodra ‘Berend Botje’ werd gestart zag je hem ontspannen. Hij begon mee te zingen, dat was prachtig. Dit soort situaties zijn een bevestiging van wat we eigenlijk diep van binnen wel weten. Muziek raakt iets in ons. Het is verbonden met onze emotie en herinnering, het beïnvloedt je gemoedstoestand en heeft zo zelfs positieve effecten op je gezondheid. Dit zagen we al bij kinderen, maar nu ook duidelijk bij de senioren. Dat startte bij ons het vlammetje om iets voor deze groep mensen te willen doen.”

Muziek raakt iets in ons

,,We gingen ons in deze groep verdiepen en kwamen interessante onderzoeken en andere initiatieven tegen. De effecten van de kunsten op senioren zijn overduidelijk. In de huidige maatschappij zijn we met name gericht op de basisbehoeften van deze groep mensen. Persoonlijke verzorging zoals douchen, eten en slapen. Lichamelijke gezondheid is van groot belang, maar hoe zit het met de uitdaging voor het brein of misschien zelf wel het verder ontwikkelen van je interesses en talenten? We ontdekten dat er artsen zijn die ‘kunst op recept’ meegeven in plaats van medicatie (Youtube Krasse Kunst). Hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder geeft aan dat bepaalde delen in het brein kwetsbaar worden bij het ouder worden, met name de prefrontale cortex. Dit gedeelte is betrokken bij cognitieve en emotionele functies zoals beslissingen nemen, plannen, sociaal gedrag en impulsbeheersing, maar het wordt ook in verband gebracht met ons werkgeheugen. Dit gedeelte van ons brein reageert het allerbeste op uitdaging. Het doen van dingen die je nog nooit eerder hebt gedaan. Kunst leent zich hier perfect voor. Door tot een goed aanbod te komen vanuit ons Centrum voor de Kunsten, kunnen we dus een bijdrage leveren aan de mentale gezondheid van senioren.”

Drempels verlagen

,,Al jaren rijd ik langs een woning bij mij in de straat. Hier zat altijd een echtpaar samen achter het raam. Inmiddels zit de man er nog maar alleen en lijkt amper de deur uit te komen. Mijn eigen moeder verhuisde naar een flat. Direct na haar verhuizing hebben we een koffieochtend georganiseerd voor haar medebewoners. Ze vond het zelf namelijk lastig om spontaan contact te leggen. Na het kopje koffie was de eerste stap gezet en werd het vervolgens makkelijker om aan te kloppen bij haar buren. Wij hebben de indruk dat er een grote groep senioren is die het lastig vindt om de deur uit te stappen en nieuwe contacten te leggen. Hoe krijgen we ze de deur uit? We keken vroeger veel meer naar elkaar om. Door onze individualistische maatschappij raken mensen uit het zicht. Als je onderdeel bent van een groep, zoals een vereniging of koor, word je gezien en gehoord, maar ook gemist als je er een keer niet bent. We willen de drempels verlagen en senioren stimuleren om weer een stap te nemen. Nieuwe mensen leren kennen en nieuwe onderwerpen vinden om over te praten. Er wordt al genoeg gesproken over ziekte en ellende. Laten we het hebben over het kunstwerk op je doek!”, lacht Emily.

Er is meer dan puzzelen en bingo

In verzorgingstehuizen wordt natuurlijk ook van alles georganiseerd. Bezigheden zoals puzzelen en bingo, maar er is meer te ontdekken. Met dansen kom je in beweging, in een koor draagt jouw stem bij aan een groter geheel en met schilderen of tekenen kan je iets moois maken voor jezelf. Dit is goed voor je eigenwaarde. Speciaal voor het stimuleren van de hersenen hebben we de les RGM, zeer geschikt voor dementerende ouderen, mensen die lijden aan Parkinson of een CVA (beroerte) hebben gehad. De Ronnie Gardiner Methode (RGM) is een vrolijke oefenmethode voor de hersenen, waarbij ritme en muziek worden ingezet om beweging, spraak en cognitie (concentratie, geheugen en coördinatie) te stimuleren. Doordat er meerdere hersengebieden tegelijkertijd geactiveerd worden (o.a. zien, horen, motoriek, spraak en geheugen) is het een enorm sterke manier om de conditie van de hersenen te verbeteren.”

Neem je moeder mee naar het atelier

,,Onze schildergroep met leden van 65+ is goed in staat om naar ons centrum toe te komen. We begrijpen dat dit voor bijvoorbeeld hulpbehoevende mensen lastiger is, maar dat wil niet zeggen dat ze niet dezelfde interesses kunnen hebben. We willen daarom een groep aanspreken die de senioren over de drempel kan halen, en wie kunnen dat nou beter dan zoons en dochters? Zo kwamen we op het idee voor ‘neem je moeder mee naar het atelier’. We starten met dit initiatief op 22 maart in Joure en Balk. We nodigen dochters en zoons uit om hun ouders op leeftijd mee te nemen naar het atelier. Samen volgen ze twee workshops vanuit de keuzes dans, schilderen/tekenen en RGM. Ze krijgen een lekker kopje koffie en we gaan met ze in gesprek om te achterhalen waar de behoeftes liggen en waar ze tegenaan lopen. Met deze informatie kunnen we deze doelgroep nog beter bedienen. Misschien willen ze wel veel liever breien of sjoelen, het kan allemaal! We willen de kwetsbare ouderen een zetje geven om weer wat te ondernemen. Ik verwacht een prachtige dag vol positiviteit. We creëren een situatie waarin men elkaar ontmoet, zo is het makkelijker om iemand later nog een keer aan te spreken. Misschien ontdek je wel een nieuw talent, of een nieuwe liefde!” sluit Emily af met een knipoog.