Recensie: ‘Naar de bollen’ door de eeuwen heen

REGIO Eeuwenlang trekken de bollenvelden met hun explosies van kleur talloze bezoekers. Ook kunstenaars, of ze nu met palet en penseel ter plekke zijn, of achter de computer werken, vinden in de bollenvelden een grote bron van inspiratie.

In het boek ‘De schilders van de Duin- en Bollenstreek’ wordt de geschiedenis rond de 'Hollandse' bolgewassen uit de doeken gedaan, vanaf de zestiende eeuw tot heden. Een kijkboek voor iedereen, die het vanwege corona lastig heeft om de bollenvelden te bezoeken. Én voor elke liefhebber van deze toeristische trekpleister.

Werner van den Belt & Bob Hardus: ‘De schilders van de Duin- en Bollenstreek’. Uitgeverij WBOOKS. ISBN 978 94 625 8426 6. 

Dankzij de aanleg van de gemalen aan het eind van de negentiende eeuw kon het waterpeil voortaan gereguleerd worden. Dit was de voorwaarde voor het ontstaan van grootschalige bollenteelt in wat genoemd zou worden De Duin- en Bollenstreek.

Het was Carolus Clusius (1526-1609), die na zijn werk als hofbotanicus aan het hof van Maximiliaan II in Wenen werkzaam werd aan de in 1590 opgerichte Hortus Botanicus. Veel kruiden en tulpen (binnen een hek ter bescherming!) kregen door zijn toedoen in Leiden een plaats. Welgestelden zagen hun buitenhuis graag opgesierd door de tulpen, de bijzondere bloemen uit Turkije; de tulp werd een modebloem! In de eeuw die volgde groeide de tulp uit tot een symbool van egoïsme en hebzucht. Graaiende speculanten hadden maar één doel voor ogen: geldelijk gewin! De tulpenmanie was losgebroken.

Schilderijen, prenten, kaarten en in later eeuwen foto’s verbeelden de tulpen in al hun pracht. In de nabijheid van burchten en versterkte woningen, kloosters en buitenplaatsen zoals Sixenburg en Keukenhof (!) werd de ene na de andere kwekerij gesticht!

In het boek zien we talloze etsen, schilderijen en tekeningen van zowel nationale als internationale bekende en minder bekende artiesten. Naast Anton Koster, Herman Kruyder, Jan Cremer en Theo Lohman (te zien in museum Belvédère Heerenveen) en Vincent van Gogh zijn daar bijvoorbeeld de Franse kunstschilder Claude Monet,  de Amerikaan  George Hitchcock, en de Rus Wassily Kandinsky, die zich tot de bollenvelden aangetrokken voelden in hun scheppingen. 

Een prachtig kijk-leesboek over een oer Hollands gebeuren!

Peter.J.H. van den Berg: ‘De schilders van Egmond’. Uitgeverij WBOOKS. ISBN 978 94 625 8393 1. 

In dezelfde serie ‘De schilders van…’ verscheen eveneens het boek van Egmond, te weten, Egmond-Binnen, Egmond aan Zee, en Egmond aan den Hoef. Ook hier is het in het voorjaar genieten van eindeloze velden tulpen en heel veel andere voorjaarsbloeiers. Geen wonder dat al vroeg schilders de plaats aandeden en het vissersdorp, de kust, en de landelijke omgeving in verf en fotografie vastlegden. Zo waren daar de vaak Nederlandse schilders van strandtaferelen Jan van Goyen, Willem Kool en Jan van Ruysdael naast de leden van de internationale kunstkolonie waaronder George Hitchcock (zie Duin- en Bollenstreek) en Gari Melchers. Onder de naam ‘The Art Summer School’ verzorgden zij cursussen die door kunstenaars uit zowel Europa als Amerika werden gevolgd.

Naast diverse landschappen kent dit boek schilderijen waarop portretten staan, vissersvrouwen, ter kerke, in de ochtendzon, moeder en kind, de trouwerij, en meisje met bloemen om slechts enige te noemen. Foto’s van rond de eeuwwisseling van de negentiende naar de twintigste eeuw geven daarbij eveneens een inkijkje in de tijd van voorheen.

Ook dit deel geeft een stuk (kunst)geschiedenis weer waarvan we volop kunnen genieten. Een prettig verzorgde uitgave.

(Tekst Koos Schulte)