Foto’s | Melkboer in hart en nieren Jelle de Jong uit Rotsterhaule denkt ondanks 50-jarig jubileum nog lang niet aan stoppen

ROTSTERHAULE Jelle de Jong uit Rotsterhaule heeft onlangs zijn 50-jarig jubileum als melkboer gevierd. Aan stoppen denkt de eigenaar van Jelle’s Gemakswinkel nog lang niet.

,,Zo lang de klanten mij trouw blijven blijf ik hen trouw. Ik laat hen niet in de steek”, zegt De Jong die behalve een etentje met familie niet heeft stilgestaan bij het jubileum. Dat deed hij samen met zijn vrouw Janke wel tijdens het 40-jarig jubileum. In het nabij Rotsterhaule gelegen Vierhuis was er toen samen met klanten en familieleden een gezellig samenzijn in een recreatieboerderij. Tegelijkertijd werd toen ook het 25-jarig huwelijk van het echtpaar De Jong gevierd.

Nog altijd spat de bevlogenheid eraf bij De Jong als hij over zijn -zoals hij dat noemt - hobby, sport, werk en zijn alles praat. Verhalen te over kan hij vertellen over wat hij allemaal heeft meegemaakt waaronder in zeer strenge winters en centimeter dik ijzel op de weg. Hoewel de liefde voor het melkboer zijn nooit over zal gaan is hij wel minder op pad. Voorheen was De Jong zes dagen per week onderweg. Nadat hij een burn-out kreeg in 2006 stopte hij met werken op de woensdag.

Sinds twee jaar is de melkboer in hart en nieren nog vier dagen op pad. ,,Ik wilde wat meer vrij zijn. Thuis is ook genoeg te doen. Zoals de administratie, de voorraad en bijvoorbeeld privézaken.”

Hersenschudding

Op zijn vijftiende begon de nu 65-jarige inwoner uit de gemeente De Fryske Marren. ,,Mijn carrière liep niet zoals gedacht. Ik kon altijd goed leren en kon naar de HBS. Ik liep echter een hersenschudding op waardoor mijn kortetermijngeheugen wegviel. Toen ben ik naar de Mulo gegaan. Ook dat lukte niet. Op mijn vijftiende ben ik vervolgens van school gegaan en ben ik bij mijn vader op de boerderij gaan werken. Dat is honderd meter verderop van waar wij wonen”, zegt de nu 65-jarige De Jong.

Nadat zijn zes jaar oudere broer Rein een melkwijk kocht die in 1969 te koop werd aangeboden door Klaas Post, zou het balletje gaan rollen voor Jelle de Jong. In die tijd legde bond van Friese melkhandelaren ‘wijken’ vast. Als iemand een dergelijke wijk wilde kopen dan moest er per eenheid melk worden betaald voor de overname.

,,Winkels mochten in die tijd nog geen melk betalen. Dus dat werd gedaan door melkboeren. Daar komt ook de naam vandaan. In de wijk die mijn broer, die overigens liever boer werd en dat later ook zou worden, wilde overnemen ging het om 2500 eenheden melk per week. Dat kostte tien gulden per eenheid. In totaal dus 25.000 gulden. Dat was een enorm bedrag voor die tijd. Dat was ook ongeveer de prijs van zomerhuisjes die destijds te koop stonden.”

VW-bus

Vanuit een VW-bus, vergelijkbaar met een Transporter van nu, werd de melk aan de man gebracht. Daarnaast werden bijproducten geleverd zoals: kaas, boter, koffie, frisdrank en bier. Ook voor de VW-bus moest geld op tafel komen. Daarvoor werd een lening afgesloten bij een toenmalige bank in Sintjohannesga. Daarvoor stonden een oom en de vader van Rein de Jong borg. ,,Je moest toen twee borgen hebben in die tijd als je zelf nog geen geld mocht lenen.”

De oudste van de drie broers, hun jongste broer Wiebren is professor op het gebied van grootschalige energieopslag, haalde ’s morgens samen met melkboeren uit de wijde omtrek in alle vroegte de melk op bij de voormalige melkfabriek in Haskerhorne. Zelf zat Jelle de Jong in die tijd nog op school. Wel hielp hij op vrijdag al mee bij zijn broer Rein, die er al snel een aanhanger bijkocht voor de bijproducten.

,,Ik vond het heel leuk werk vanwege het omgaan met klanten en bijvoorbeeld het samenstellen van aanbiedingen”, zegt De Jong, die steeds vaker meeging en op 2 januari 1970 bij zijn broer in dienst kwam.

Nadat in 1973 de wijk van Roel de Jong werd overgenomen ging Jelle de Jong zelfstandig op pad met een Ford Transit. ,,Ik was gezakt voor mijn rijbewijs. Toen zei Roel de Jong: ‘Ik ga nog een maand met je mee, maar in die tijd moet je geslaagd zijn voor je rijbewijs’.”

1978

Nadat de vader van De Jong in 1978 een hernia kreeg en noodgedwongen moest stoppen als boer, stapte Rein de Jong in het boerenbedrijf en kwam alsnog zijn wens uit. Terwijl Jelle de Jong eigenaar werd van de beide melkwijken. Wel werd een deel overgedaan naar Pieter Venema omdat het werk anders niet te behappen was.

,,Ondertussen is er een hoop veranderd en toch ook weer niet. Zo is er nog altijd het tilwerk. Verder heb ik heel wat supermarktformules overleefd. Wij sprongen in het gat dat zij achterlieten. Zelf ben ik als zelfstandig ondernemer uit nostalgie wel nog altijd aangesloten bij een organisatie. Dat is Van Tol, het oude SRV (Samen Rationeel Verkopen). Verder verspreiden wij onder de naam Jelle’s Gemakswinkel een eigen folder.”

De Jong: „Daarnaast denk ik wel dat als je nu begint als melkboer het een heel lastig verhaal wordt. Wij zijn allang uit de kosten. Dat gaat je nu denk ik niet meer lukken. Verder ben ik mijn vrouw heel dankbaar voor haar steun. Want zonder een stille kracht op de achtergrond kun je dit werk niet doen”, zegt De Jong die nog altijd met iedereen graag een praatje maakt of bijvoorbeeld koffie drinkt. ,,Ik krijg niet per uur betaald. Dus wat betreft ben ik soms wel een beetje een sociaal werker. Maar dat vind ik niet erg. Dat maakt dit werk juist mede zo mooi. De klant moet namelijk centraal staan. Zonder hen heb ik geen inkomen.”

Coronatijd

Net als andere ondernemers kreeg ook De Jong te maken met de coronatijd. ,,Mijn vrouw had half januari al mondkapjes gekocht. Vanwege het nieuws over een toen nog onbekend virus in China waren we er al mee bezig. Wij hadden het door de coronatijd veel drukker. Mensen konden mij een briefje geven voor hun bestelling waarna ik vervolgens de boodschappen voor hen buiten klaarzette. Het was heel onwerkelijk in het begin. In winkels was het af en toe een drama met hamsteren. Zelf heb ik altijd genoeg voorraad zodat ik mij een bepaalde tijd kan redden. Van de coronatijd heb ik als ondernemer dan ook geen last gehad.”

AOW

Ondertussen zit De Jong vlak voor zijn pensioen. Officieel mag hij stoppen op 1 februari 2021. Zolang de klanten hem trouw blijven noemt hij stoppen geen optie.

,,Bovendien ben ik nog gezond. Maar als ik mankementen krijg of bijvoorbeeld mijn vrouw of de wagen dan houdt het wel een keer op. Alleen, ik wil helemaal niet ophouden. De mensen zijn mij namelijk altijd trouw gebleven. En mijn klanten zijn mijn sponsors. Voor hen wil ik er zijn.”

(Tekst Jitze Hooghiemstra/foto’s HoogMedia)