Staten en Stinzen | Cortenstaal kubussen op plek Jongemastate

REGIO - Om de staten, stinzen, poortgebouwen, stadshuizen en buitenplaatsen meer bekendheid te geven, wordt de komende weken in deze krant steeds een object in de regio uitgelicht en beschreven door Peter Nieuwenhuijsen.

Toen in 1912 de Jongemastate in Raerd werd afgebroken, was de fotografie al tientallen jaren oud . Toch ken ik van die state alleen maar foto’s waarop je hier en daar een schimmig stukje ziet. En als we nu het park van de state inlopen (het Raerderbosk), dan vinden we slechts cortenstaal kubussen die aangeven waar de state stond, van hetzelfde materiaal een poortje en nog twee oude leeuwen die de ingang lijken te bewaken.

Maar ho! Hoe zijn we binnengekomen? Dat kon alleen maar door het mooie poortgebouw uit 1603. Niet zo oud als de state was, maar dit is er tenminste nog! En zo is er natuurlijk ook het park, waar we nu in staan. Het is in beheer bij It Fryske Gea en bij velen bekend om zijn stinzenflora. Het trekt dan ook de meeste bezoekers in het voorjaar.

Daar gaat It Fryske Gea ook rekening mee houden. De organisatie gaat een herstelplan uitvoeren waarbij gebaggerd gaat worden en gekapt vanwege ziekte. ,,Maar in het broed- en stinzenplantenseizoen kunnen we niets doen, dus dan ligt het werk stil.” Daardoor zal het project drie jaar in beslag gaan nemen. Een medewerkster: ,,Wij willen graag dat er elk seizoen wat te zien is. Daarom zijn in het herbeplantingsplan struiken en bomen opgenomen die mooie herfstkleuren vertonen.”

Er is van de Jongemastate wel een tekening bekend. Imposant is anders, maar de minste state was het niet. In 1468 was hij er al en in 1515 werd hij verwoest door Grutte Pier en de bende van De Zwarte Hoop. Maar de state werd herbouwd en de familienaam van de bewoners veranderde in Van Eysinga.

Kijk maar op de poort, dan kom je die naam tegen. Begin van de 20e eeuw was het gebouw min of meer ‘op’. Er is een plan gemaakt voor restauratie, eigenlijk nieuwbouw, maar dat heeft het niet gehaald. De laatste bewoner bepaalde wel dat het park publiek toegankelijk zou worden. Aldus is geschied.

Overnachting te winnen

Lezers kunnen ook meedoen aan een prijsvraag. De hoofdprijs is een overnachting ter waarde van 200 euro in villa Boschoord bij Sint Nicolaasga van jonkheer Tjalling van Eysinga. Ga daarvoor naar: https://joustercourant.nl/artikel/1112123/prijsvraag-staten-en-stinzen-win-een-vorstelijke-overnachting.html

Peter Nieuwenhuijsen