Recensie | Paradiso wordt 50

Joure

Het is de twintigjarige Wim, later bekend als Willem de Ridder, die zich in 1960 aansluit bij de kunstenaarsscene van Amsterdam. Het zijn de jaren waarin de jeugd weinig meer vertier heeft dan rondhangen op straat, bij het monument op de Dam, of bij een patatkraam.

In 1965 begint De Ridder met Peter J.Muller muziekblad ‘Hitweek’, dat grotendeels door de lezers zelf wordt volgeschreven. Al snel is het niet alleen muziek, maar keren ook seks, school, politiek of ruzie met ouders regelmatig in het periodiek terug. 


In 1967 meldt Hitweek dat er nog altijd geen concertzalen zijn. Muziekliefhebbers moeten daarvoor uitwijken naar Londen naar bijvoorbeeld The Roundhouse of The Marquee. In Hoofdletters schrijft De Ridder: ‘IEDERE WERELDSTAD HEEFT ZIJN EIGEN BEATPALEIS. HAMBURG, LONDEN, PARIJS, KOPENHAGEN, EN HIER? AMSTERDAM HEEFT DANCINGS, MAAR EEN ECHT BEATCENTRUM… NEE!!!!’
De gevolgen van deze opmerking laten niet lang op zich wachten…


Hester Carvalho: ‘Paradiso 50 jaar in 50 legendarische concerten’. Nieuw Amsterdam. ISBN 978 90 468 2214 2. 


In de zomer van 1967 organiseren Hitweek-redacteur Koos Zwart en Willem de Ridder een evenement ‘Hai in de Rai’. Zo’n 8000 jongeren bezoeken deze ‘love-in’ dag om te dansen en naar livemuziek te luisteren. Een maand later wordt het Felix Meritis-gebouw aan de Keizersgracht het gebouw van Provadya? Het vraagteken geeft aan dat ‘alles op losse schroeven staat’.  Elke vrijdag zit de zaal vol met vele belangstellenden. Zij die iets willen tonen: muziek, dans of poëzie krijgen de kans waarbij Willem de volgorde bepaalt. Weldra worden in het hele land afdelingen van Provadya?  opgericht. 


In het jaar 1968 met de studentendemonstraties in de grote steden van Europa, acties tegen de oorlog in Vietnam, het regime van generaal Franco, enzovoorts slentert De Ridder langs de Weteringschans. Zijn oog valt op het gebouw dat voorheen De Vrije Gemeente toebehoorde, een grote bakstenen kerk uit 1880. Met het verhuizen naar Buitenveldert heeft de kerk haar functie verloren; in de kelder rest slechts een tapijtopslag. 


De Ridder doet navraag bij de gemeente wat er met het monumentale pand gaat gebeuren. Het blijkt dat het gesloopt zal worden om plaats te maken voor een casino of parkeergarage.
Dan volgt er actie. Willem de Ridder bedenkt de naam ‘Paradiso’ en  Bureau Jeugdzaken besluit uiteindelijk 50.000 gulden beschikbaar te stellen om het gebouw herin te richten en op te knappen. Er wordt 1300 gulden per week uitgetrokken voor lopende kosten waaronder een staf van ‘drie en een halve persoon’. Nadat op 29 maart ‘Fantasio’ opent, volgt de dag daarop Paradiso. ‘Zodat de stad ineens twee nieuwe spektakulere klups met spesjalistiese muziek heeft’, aldus Hitweek.
Omdat Paradiso de nu legendarische leeftijd van 50 jaar heeft bereikt, is er een boek uitgekomen dat die tijd in beeld brengt aan de hand van 50 legendarische concerten. Auteur Hester Carvalho, journaliste popmuziek voor NRC Handelsblad, beschreef de hectiek rond ieder concert, waarbij zij zich liet informeren door personen, die erbij aanwezig waren geweest, bezoekers, journalisten, enz. Zo opent het boek met het allereerste concert van 30 maart 1968 van ‘CCC Inc., Circus, en Supersister, bands die onder het vertonen van vloeistofdia’s hun performance maken. Iemand omschreef het concert als: “Wel veel lawaai hier, maar je kunt tenminste jezelf zijn”. Even dreigde het mis te gaan toen de muzikanten van Circus, een afsplitsing van de Q 65, een figuur van kippengaas en tapijt in brand staken onder invloed van lsd en de brandweer in actie moest komen. Nooit mocht de band weer optreden in Paradiso, hoewel ze later nog meerdere keren zouden terugkeren.


Het concert dat Carvalho uit het jaar 1968 selecteerde was dat van Pink Floyd. Onder de aanwezigen waren Hansje Joustra, destijds platenhandelaar van RAF en nu stripuitgever (Scratch), en René Windig, de latere mede-illustrator van de strip ‘Heinz’. Joustra zou dit concert omschrijven als “het allermooiste…”
Zo volgen de jaren en daarmee de concerten elkaar op in ‘Paradiso 50 jaar in 50 legendarische concerten’. Regelmatig beschrijft Esther Carvalho de opgang, en soms bijna de ondergang  van Paradiso, want er zouden heel wat stormen woeden over het ‘kosmisch ontspanningscentrum’. 


Op Goede Vrijdag 1971 zou de Zangeres Zonder Naam, destijds 50, een concert geven met haar trio (!), de zangeres die na de waardering van Gerard Reve plotseling een cultuurfenomeen was geworden. Met liederen als ‘De soldatenmoeder’, dat Lucebert speciaal voor haar geschreven had over de oorlog in Vietnam en ‘Zeehondenbaby’s’ en ‘Mag ik van u een lift meneer’ zou ze hele zaal aan haar voeten krijgen. Vijftien jaar later zou ze hier terugkeren waarbij ‘Mexico’ een grote cult hit zou worden…
Zo komen veel artiesten aan bod waaronder Kraftwerk,  Sex Pistols, Blondie, Herman Brood, U2, Doe Maar, The Rolling Stones, David Bowie, Amy Winehouse, Adele, en De Staat. 


Niet de hele geschiedenis van Paradiso is in beeld gebracht door de schrijfster. Zo is er ieder jaar, dit jaar voor de 26e keer ‘London Calling’, een indie- pop- en ontdekfestival. Een plek waar de talenten van morgen opstaan. Geluidsdragers, kleding en Limited Editions herinneren ons hieraan. Overigens meerdere festivals zoals ‘Sonic Acts’, ‘Sugar Mountain’, enzovoorts maken deel uit van de programmering.


‘Paradiso 50 jaar in 50 legendarische concerten’ is een journalistiek hoogstandje, dat muziekvorsers graag ter hand zullen nemen. Dat daarbij iedere (pop)journalist, wie weet,  andere muzikale keuzes zou hebben gemaakt, moge duidelijk zijn. 300 Bladzijden leesplezier!


Koos Schulte
 


Auteur

Koos Schulte