Skûtsjeperiode Reijenga’s: start en vertrek met verhaal

Joure

Met het vertrek van Dirk Jan Reijenga als schipper op het Jouster skûtsje kan het hoofdstuk ‘Familie Reijenga’ voorlopig worden afgesloten voor de SKS-historie. Het laat zich lezen als een bloedstollend verhaal met een nieuwsgierig begin, onverwachte wendingen en een niet verwacht einde. Binnen de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS) schreef de familie al zeilend bijna een halve eeuw mee aan de historie en telkenmale op een bijzondere wijze.

“De heer Jelle Reyenga (31) wordt de nieuwe schipper op het Lemster skûtsje”, meldde de Leeuwarder Courant in 1982 ietwat plechtig. De krant voegde eraan toe dat hij timmerman van beroep was. “Aans komt der ek noch in slachter op in skûtsje”, gromde indertijd schipper Siete Meeter van Bolsward. “Dan ha wy straks in hiele float BM-ers achter ús oan”. Niets stond evenwel het aanstellen door de Lemster commissie van Jelle Reijenga tot schipper in 1982 in de weg. Hij kon namelijk bogen op een periode van twaalf jaar als lid van de bemanning aan boord bij de toentertijd alom bekende Sytze Hobma. De skûtsjegeschiedenis voor de familie Reijenga begint dan ook in 1970.

Trouw dienst

Vlak voor de overgang van katoen op dacron voor de zeilen kwam er een kentering in de Friese vloot. Tijdens de jaarvergadering 1981 besloten de SKS-ers vanwege een verwacht tekort aan schippers met een skûtsjeverleden het helmhout ook te gunnen aan bemanningsleden die tenminste vijf jaar trouw dienst hadden gedaan. “Fiif jier meisile hȃldt yn dat hy tsien wiken syld hat”, zo rekende Eildert Meeter na afloop uit. Het besluit was evenwel genomen. Niemand kwam er in de vergadering op terug. De boemerang van dit besluit kwam pas in zicht bij het aanstellen van de Lemster timmerman. Tot die tijd kwamen alleen schippers die hun brood op het water verdienen of tenminste tien jaar op een skûtsje hadden verdiend voor een positie bij het helmhout in aanmerking. Daarnaast waren er voorwaarden als hoofdzakelijk Fryslȃn als werkgebied, het hanteren van de Friese taal of het zich kunnen beroepen op een Friese voorouder met een skûtsjeverleden.

Overtuigend

De primeur als timmerman en ook nog eens als eerste in zijn soort zijn entree in de skûtsjevloot te maken, komt in de sfeer van beeldvorming feitelijk op naam van Jelle Reijenga. In werkelijkheid stapte hij niet als timmerman aan boord, maar als een ruimervaren bemanningslid. Als eerste skûtsjeschipper op grond van het allernieuwste SKS-bestuursbesluit mocht hij zijn eigen (Lemster) bemanning bij elkaar zoeken. Op de met argusogen gevolgde doorbraak volgde een enerverende periode. De doorbraak was een koekje van eigen deeg voor de zittende klasse die het besluit hiervoor zelf in elkaar bakte. In zowel 1986 als 1988 stak Jelle Reijenga, toen al voorzien van een vaste adviseur op het achterdek, iedereen de loef af. Twee kampioenschappen overtuigden ook zijn tegenstanders. In 1997 sloot het zeilboek zich voor hem vanwege privé-kwesties.

Trots als een pauw was Jelle Reijenga toen zijn zoon Dirk Jan in 2007 tot schipper werd benoemd op het Jouster skûtsje. Dirk Jan bereikte in 2015 het hoogtepunt met een algemeen kampioenschap na een onbetwiste en sportieve strijd. Twee jaar eerder zeilde zijn broer Alco als adviseur met hem mee. Alco is van 2001 tot en met 2012 bemanningslid geweest op Gerben van Manen van Heerenveen. In 2014 mocht hij, na al een jaartje proefzeilen met zijn broer, het helmhout op Heerenveen overnemen. Hij hield zich als schipper drie jaar staande. Dirk Jan werd vorig jaar gediskwalificeerd, maar bleef ook na overeenstemming over een vervolg op de zeilformule tot nu toe aan. Een drietal bemanningsleden van hem dat eerder opstapte, verweet onlangs de SKS met twee maten te meten. Zo zou er op een van de deelnemende skûtsjes in 2017 sprake zijn geweest van een verboden kogellager in het lummelbeslag, zodat de giek sneller zijwaarts en eventueel ook opwaarts wendbaar zou zijn. Wat dies ook zij, het hoofdstuk ‘Familie Reijenga’ is spannend geweest: van begin tot eind. Met ‘skûtsjemoeheid’ als nieuw familiewoord bij het verlaten van de vloot, maar ook met een onvergetelijke historie.

Tekst: Jelle Raap


Auteur

admin