Recensie | ‘Rimpels’, diepmenselijk verhaal over dementie

Joure

De graphic novel, de striproman met het karakter van een roman, neemt binnen het genre strips een steeds dominanter plaats in.

Bedoeld voor volwassenen, dan wel oudere lezers, worden hierin veelal onderwerpen aangekaart, die voorheen vermeden zouden worden. Was in het onlangs verschenen ‘Wills kracht’ van Willem Ritstier kanker het leidmotief, nu is het (beginnende) dementie in ‘Rimpels’ van de Spaanse tekenaar Paco Roca. Paco Roca: ‘Rimpels’. Silvester Strips. ISBN 978 90 5885 483 4. Roca (Valencia 1969) is illustrator, die dit werk afwisselt met het maken van strips. Beeldverhalen die gaan over niet alledaagse onderwerpen: historische over dictatuur en de Spaanse burgeroorlog, en actuele over het gemis van een ouder. Zo is daar nu ‘Rimpels’, de herdruk van het boek dat zoveel impact had dat er zelfs een tekenfilmversie van gemaakt is. Ernest is een alleenstaande voormalige bankdirecteur, die door zijn zoon en schoondochter bij een verzorgingstehuis aangemeld wordt. Op dat moment voelt de vergeetachtige Ernest zich als een kind dat voor het eerst, alleen in de grote wereld naar school gaat. Hij krijgt als kamergenoot Emiel, die zich over hem ontfermt. Een leven van eten, rusten en slapen breekt aan. Ernest realiseert zich dat veel mensen al verder heen zijn dan hij: de meneer die zich laat voeren, de mevrouw die denkt in de Oriënt-express te zitten, de meneer die alle zinnen die hij hoort gaat herhalen, en de vrouw die een wildvreemde als haar echtgenoot beschouwt… Gaandeweg het verhaal zien we Ernest geestelijk achteruitgaan. Midden in de nacht gaat hij zich scheren, kledingstukken trekt hij verkeerd aan en een pas voorgelezen alinea kan hij niet meer navertellen. Later haalt hij mes en vork door elkaar… Ernest krijgt pas te horen dat hij aan de ziekte van Alzheimer lijdt wanneer hij medicijnen moet innemen, die ook door de in zijn ogen “zware gevallen” ingenomen moeten worden: “Ik ben alleen wat vergeetachtig. Ik ben niet zoals meneer Marcel…” Het dagelijkse leven bestaat uit bingo, geheugenspelletjes en mobiliteitsoefeningen op de stoel. In flashbacks komen steeds vaker beelden uit zijn vroegste jeugd naar boven. Vriend-kamergenoot Emiel maakt etiketten met daarop namen en afbeeldingen van allerlei zaken, zoals een schoen, mouw, enzovoorts, maar toch breekt het moment aan dat Ernest naar de bovenste etage moet verhuizen. Als Emiel hem daar opzoekt, ziet Ernest diens gezicht slechts als een blinde vlek… Met ‘Rimpels’ heeft Roca op ontroerende, plastische wijze het thema Alzheimer in beeld gebracht. Het verhaal achter Ernest die zich aanvankelijk nog steeds bankdirecteur waande, om uiteindelijk ook dat besef volkomen kwijt te raken… Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen