Recensie | Wils kracht, emotionele graphic novel over genadeloze ziekte

Joure

De tijd dat een strip louter als pure ontspanning diende en bij voorbaat bestemd was voor kinderen ligt ondertussen ver achter ons. Meer dan ooit zijn het de ouderen, die stripverhalen zijn gaan lezen.

Uiteraard de bestaande series, maar eveneens de zogenaamde ‘graphic novels’, de in zijn totaliteit tot strips verwerkte romans, waartoe ook diepgaande, serieuze beschouwingen over een bepaald item gerekend mogen worden. Zo verscheen onlangs ‘Wills kracht’ van Willem Ritstier (1959)bekend als striptekenaar, maar meer nog als scenarist van vele series waaronder ‘Zodiak’, ‘Nicky Saxx’, ‘Stanley’, ‘Storm’, ‘Ward’ en ‘Roel Dijkstra’. In Ritstiers nieuwste boek is hij zowel scenarist als tekenaar van het levensechte verhaal over zijn vrouw Will, die na 29 jaar een knobbeltje in haar borst ontdekte. Een dapper gedragen lijdensweg zou volgen, verbeeld in de unieke graphic novel: ‘Wills kracht’. Willem Ritstier: ‘Wills kracht’. Uitgeverij SubQ. ISBN 978 90 214 0892 7. Wanneer Will, echtgenote van Willem, op een dag een knobbeltje in haar borst ontdekt, verwijst de huisarts haar door naar het ziekenhuis. In het MC wordt geconstateerd dat dit kwaadaardig is en dat een borstbesparende operatie onvermijdelijk lijkt. Op liefdevolle wijze worden de kinderen Veerle en Alwin hiervan op de hoogte gebracht, die ieder weer anders reageren. De operatie blijkt het intro te zijn van jarenlang niet aflatende zorgen, “een kleine brandhaard”, die uit zal monden in een tweede operatie waarbij de linkerborst geamputeerd wordt. Deze vindt plaats op de dag dat columnist Theo van Gogh vermoord wordt door kogels en een mes… Later die dag moet Will onder het mes… Wat volgt is de –vermeende- keuze, chemo? Een hormoontherapie? Alternatieve genezers? Oefenen. In de tijden, die volgen krijgt Will meer en meer last, waarna blijkt dat de kanker verder is dan gedacht. Zowel voor Will als Willem breken enerverende tijden aan, de ondragelijke pijnen van zijn vrouw, de lasten die Willem te dragen krijgt om het gezin draaiende te houden. Een nieuwe hond die soms eerder last dan lust is… De thuiszorg doet haar entree, een euthanasieverklaring wordt opgesteld, en Wills lange haar wordt geknipt om plaats te maken voor een kort kapsel. Na enige tijd in het ziekenhuis breekt ze daar ook nog de heup… Na vijf jaar komt er een eind aan het lijden van Willems vrouw Will… Hoe om te gaan met verlies Na het heengaan van Will belandde haar echtgenoot in een soort vacuüm, waaraan hij zich wist te ontworstelen door te gaan werken aan wat later ‘Wills kracht’ zou worden. Onbewust van dit feit werd het werken hieraan een therapie. De laatste dertig pagina’s met nimmer aflatend lijden zouden heel zwaar worden voor de tekenaar-schrijver… Zo is ‘Wills kracht’ het intens menselijke verslag geworden over de periode mei 2004-juni 2009 van wat je zou kunnen noemen: het blijven geloven op een goede afloop, de hoop om telkens de juiste keuzes te maken, en de liefde die in het gezin heerste om alles “zo gewoon mogelijk” door te laten gaan. Het hele proces, door Willem “een reis door de medische wereld” genoemd, is op uiterst indringende wijze vastgelegd. Op ogenschijnlijk simpele wijze heeft Ritstier het dagelijkse leven verbeeld, waarbij hij gelaatsuitdrukkingen heeft weggelaten. Iedereen moet die maar voor zichzelf invullen… Het afnemen van uitbundig kleurgebruik, ja zelfs de bleke huidskleur van Will kondigen het naderende einde aan. Nadat Will haar laatste woorden heeft kenbaar gemaakt: “Iedereen mag in vrolijk gekleurde kleding komen, geen zwart”, sluit het boek af met gedeeltes uit Sinatra’s ‘My Way’ waarin het personage van Will vervaagt van kleur naar grijs om te eindigen als een wazige stip: “I did it my way!” ‘Wills kracht’, een boek over hoe het leven was, niets meer en niets minder, een aangrijpende lofzang. Een boek dat op eigenzinnige en intense wijze een leven verbeeldt, in ieder geval vijf jaren die de lezers niet onberoerd zullen laten! Met de documentaire ‘Mama’ zou zoon Alwin het eindexamen van het Grafisch Lyceum Rotterdam afronden. Dochter Veerle maakte een portret van haar moeder door teksten te gebruiken, die ze in het jaar na haar overlijden naar haar schreef, schitterend weergegeven op de pagina’s 166-167. ‘Wills kracht’, een document! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen