Recensie | Superman, Batman & Wonderwoman te boek in '75 years of DC Comics

JOURE

Ooit was er een tijd dat strips, in de Verenigde Staten “comics” genaamd, pas gebundeld werden in boekvorm nadat ze in de krant hadden gestaan. Majoor Malcolm Wheeler-Nicholson doorbrak deze traditie. Hij zou strips uitbrengen, welke nog niet eerder in druk waren verschenen.

Zijn leven kende sprookjesachtige momenten, maar ook jaren vol kommer en kwel. Toch stond hij aan de wieg van de grootste uitgever van comics in de VS: DC Comics, overigens samen met die andere marktleider Marvel Comics, bekend van Spiderman. Wheeler-Nicholsons leven en zijn relatie tot de strips wordt weergegeven in ’75 Years of DC Comics’ naast de historie van bekende stripkarakters waaronder Superman, Batman en Wonder Woman en ook vele, nu vrijwel vergeten strippersonages. Het is Paul Levitz, die de geschiedenis rond DC Comics te boek stelde. Van schrijver voor DC zou hij uiteindelijk president van het bedrijf worden. Uitgeverij Taschen verwezenlijkte het plan van Levitz om de geschiedenis rond het concern in boekvorm uit te geven. Het werd een megaboek van meer dan 700 pagina’s op groot formaat van 25 x 35 cm, en maar liefst viereneenhalve kilo zwaar! De eerste druk in 2010 kende een nog groter formaat, was dus navenant zwaarder in gewicht, en won het jaar daarop de Eisner Award als beste informatieve boek over comics. De hier gerecenseerde uitgave is nog te huffen en prettig geprijsd. Gegarandeerd urenlang lees- en kijkplezier, al was het alleen al om de meer dan 2000 illustraties die het boek bevat! Malcolm Wheeler-Nicholson Malcolm Wheeler-Nicholson werd in 1890 in Tennessee geboren, waar hij opgroeide op een paardenranch. Het mag dan ook niet verwonderlijk heten dat hij tweede luitenant zou worden bij de U.S.Cavalerie om op te klimmen tot jongste majoor in het leger! Wereldwijd werd hij ingezet, Mexico, de Filipijnen, Siberië, Japan… Toch kwam er een abrupt eind aan zijn militaire loopbaan nadat hij het met superieuren aan de stok kreeg en processen volgden. Om aan de kost te komen begon hij in 1925 voor pulptijdschriften onder een pseudoniem te schrijven, waaronder een stripscenario voor ‘Schateiland’ van Louis Strevenson. Tien jaar later verscheen zijn eerste comic ‘New Fun’ bij zijn eigen uitgeverij ‘National Allied Publications’ in een oplage van 120.000 exemplaren. In de zesde uitgave maakten Jerry Siegel en Joe Shuster hun debuut, de auteurs die later Superman zouden opzetten. Een tweede maandelijkse comic ‘New Comics’ volgde in december 1935, die later onder de naam ‘Adventure Comics’ tot in de jaren tachtig zou blijven bestaan! Financiële problemen Zo goed als de comics liepen, zo financieel slecht verging het Wheeler-Nicholson. Drukkers, zetters, ontwerpers, schrijvers en tekenaars, allen moesten immers uitbetaald worden… In december 1936 kondigde hij een derde stripreeks aan, ‘Detective Comics’, waarvan het eerste nummer in maart 1937 uitkwam. Om deze serie te kunnen bekostigen was Wheeler-Nicholson financieel in zee gegaan met distributeur Harry Donenfeld en diens boekhouder Jack S.Liebowitz waarvoor ze ‘Detective Comics, Inc.’ oprichtten. Hoewel het nieuwe maandblad aardig liep, verliet Malcolm Wheeler-Nicholson het driemanschap in 1937 omdat zijn geldproblemen maar aanhielden en hij op deze manier weer geld omhanden kreeg. Zo zou zijn vrouw eens gebeld hebben met de mededeling dat ze dringend geld nodig had, omdat de melkboer haar geen melk meer wilde leveren en haar kinderen toch echt zuivel moesten drinken… Na een cruise naar Cuba welke Donenfeld zijn vroegere collega Wheeler-Nicholson en zijn vrouw aanbood in 1938, keerde deze nog eenmaal terug op zijn kantoor. Het slot bleek echter vervangen waarmee definitief alle contact met het ooit door hem opgezette stripsyndicaat verviel. Van de grote commerciële successen, die zouden volgen zou hij totaal niets meekrijgen! De oud-militair besloot om met het schrijven van artikelen over politiek en militaire geschiedenis zijn brood te gaan verdienen. Hij overleed in 1965 op Long Island nabij New York. Zijn kleindochter Dana Wheeler-Nicholson zou meer succes kennen dan haar opa; zij werd een gevierde actrice onder anderen in ‘Sex in the City’! Sensaties In aflevering 27 van mei 1939 van ‘Detective Comics’ werd onder het mom van “64 Pages of action” een nieuw strippersonage geïntroduceerd: ‘The Amazing and unique adventures of The Batman’. Tekenaar Bob Kane was op het idee gekomen toen hij een tekening onder ogen had gekregen van Leonardo da Vinci’s ornitopter, een mechaniek in de vorm van een vogel dat de mens met handen en voeten middels de vleugels zou kunnen laten bewegen. Het masker van de vleermuisman ontleende Kane aan de reeds bestaande stripfiguren Zorro en The Shadow. Met name de wisselwerking met de nevenfiguren zou de strip zo aantrekkelijk maken, zoals hulpje Robin en zijn grootste vijand : De Joker! Na de introductie van ‘Action Comics’, het vierde maandblad van Donenfeld en Liebowitz, kon het superhelden-imago niet meer stuk. Jerry Siegel en Joe Shuster introduceerden hierin namelijk Superman, aanvankelijk een telepathisch begaafde schurk, zoon van wetenschapper Jor-El en zijn vrouw Lara Lor-Van van de planeet Krypton. Opgroeiend op de Aarde zou hij journalist worden bij de ‘Daily Planet-krant’ waar hij zou samenwerken met zijn latere vrouw, journaliste Lois Lane. De jaren dertig werden gedomineerd door de crisis en het enige houvast was president Franklin D.Roosevelt, die met zijn radiotoespraken de hoop terugbracht. Met het uitbrengen van het eerste nummer van Action Comics werd een icoon geboren, een icoon dat borg leek te staan voor een opkomend bruisend Amerika! Meerdere drukken van dit eerste nummer waren er nodig om in de vraag naar Superman te voorzien. ‘The Golden Age’ van de comics in de Verenigde Staten, ‘De Gouden Eeuw’ was aangebroken. Naast meer superkrachten zouden ook bij hem de nevenfiguren toenemen zoals Supergirl, Lois Lane, zijn aartsvijand Lex Luthor en in later jaren Doomsday, de moordenaar van Superman…. Dankzij Superman zouden ook andere superhelden geïntroduceerd worden zoals Green Lantern, Aquaman en Wonder Woman. Alle “superhelden” van DC zouden in de oorlogsjaren het imago van “onoverwinnelijkheid” uitstralen om daarmee de Amerikaanse burgers een hart onder de riem te steken. Wonder Woman zou in december 1941 de eerste superheldin worden. Ze was een dochter van Amazonekoningin Hippolyta en zou in haar avonturen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog de strijd aangaan met de nazi’s, overigens tegen haar moeders wil. Met haar man, piloot Steve Trevor, zou ze uiteindelijk mee vechten met de geallieerden. Fysiek zou ze uitgroeien tot één van de sterkste helden van het DC Universum met als bekende wapen “het lasso van de waarheid!” Zoals zoveel comic-helden zouden er van haar ook films gemaakt worden. Momenteel draait met veel succes ‘Wonder Woman’ in de bioscopen van regisseur Patty Jenkins met in de hoofdrol Gal Gadot. Nu, meer dan vijfenzeventig jaar na aanvang van wat zou uitgroeien tot het DC-imperium, komen we nog telkens helden tegen in hun gelederen. De oude, maar ook nieuwe. Sommigen redden het, anderen leggen het na enige tijd af, omdat de lezers hen alsnog laten vallen… Merchandising, avondvullende films, televisiefilms, enz. bepalen nog steeds in hoge mate de merkbekendheid van DC. Paul Levitz: ’75 Years of DC Comics’. Uitgeverij Taschen. ISBN 978 3 8365 5456 5. Voor ’75 Years of DC Comics’ heb ik geput uit de Engelstalige editie. Een Duitse, Franse en Spaanse editie zijn eveneens van dit boek verkrijgbaar. Aangezien het Nederlandse taalgebied maar gering is, is er geen Nederlandse editie voorhanden. Hoewel er al drie boeken verschenen zijn over DC Comics bij Taschen, die zich baseren op dit boek, de Gouden Eeuw (1935-1956), de Zilveren Eeuw (1956-1970) en de Bronzen Eeuw (1970-1985) mag dit boek tot onbetwist hoogtepunt gerekend worden. Het volumineuze boek kent een mooie lichtrode band waaromheen een stofomslag gedrukt in reliëf. Het is ingedeeld in een zestal hoofdstukken, met naast de eerder vermelde tijdvakken alsmede de tijd tot 1938 de Stenen Eeuw, de Duistere Eeuw (1984-1998) en de Moderne eeuw (1998-2010). Zij die een vreemde taal niet al te machtig zijn, zullen desondanks zeker enorm genieten van dit boek. Het fotomateriaal, de omslagen van de comics ( in 2010 waren er meer dan 40.000 verschenen bij DC, dus Paul Levitz heeft een hele klus aan het uitzoeken gehad!) en lijntekeningen in Oost-Indische inkt dan wel in potlood zijn zo divers dat men haast ogen te kort komt! Om de chronologische tijdlijn niet uit het oog te verliezen, wordt elke “Eeuw” belicht op uitklapbare inlegvellen waarop de jaren en diverse uitgaven zowel in woord als afbeelding zijn na te gaan. Voor veel lezers zal dit boek een eerste kennismaking zijn met het nagenoeg complete aanbod van DC Comics. De initialen “DC” vormen trouwens de afkorting van de stripserie ‘Detective Comics’. Dankzij de roem van deze serie besloot men “DC” in het vervolg op al haar uitgaven te vermelden. Insiders zagen achter “DC”: Donenfeld’s Comics… De vele medewerkers welke DC kent en heeft gekend, staan vermeld in een biografisch dossier achterin. Ook een algemene index ontbreekt uiteraard niet! ’75 Years of DC Comics’ is een prachtige uitgave, die geen stripliefhebber onberoerd zal laten! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen