Recensie | Friesland vandaag

JOURE

In 2005 verhuisden geograaf dr. Hans Koppen en zijn vrouw Ebel naar de waterpoortstad om zich daar vanaf het begin thuis te voelen. Zo thuis dat Koppen op het idee kwam een moderne geografische beschrijving van Friesland te geven, die dichtbij het leven van alledag zou moeten staan.

Om het Friesland van nu te begrijpen zou de geograaf echter wel terug moeten gaan in de tijd, om op historisch-geografische wijze te werk te gaan. Voorop zou het dynamische element moeten staan. De gevolgen van die dynamiek zijn immers terug te vinden in het Friese landschap. Natuur, cultuur en maatschappij in hun onderlinge samenhang zijn hieruit te herleiden. Koppens bevindingen werden te boek gesteld in ‘Friesland vandaag’, een titel die eigenlijk een contradictie inhoudt, omdat zowel heden als verleden de dienst uitmaken in dit indrukwekkende kijk-leesboek! Hans Koppen: ‘Friesland vandaag’. Afûk Leeuwarden. ISBN 978 94 9217 650 09. Hans Koppen deelde het boek op in drieën: Hoe Friesland eruitziet, Wat Friesland doet, en Wat Friesland betekent. Ondanks de 271 pagina’s, die het lijvige boek uiteindelijk zou tellen, moest de auteur keuzes maken om uiteindelijk tot een geografie te komen. In ‘Friesland vandaag’ heeft Koppen dan ook zijn geografie uiteengezet, daar waar een andere geograaf misschien heel andere keuzes zou hebben gemaakt! De auteur schreef het boek in het Nederlands waarbij de grotere kanalen, meren en rivieren omwille van de herkenbaarheid niet de officiële Friese benaming kregen. Zo werd er bijvoorbeeld gekozen voor Sneekermeer in plaats van Snitser Mar. Voor de totstandkoming van het boek mocht Koppen een beroep doen op prof. dr. Piet Pellenbarg, emeritus hoogleraar geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen, Geart de Vries, directeur van Historisch Centrum Leeuwarden en dr. Ernst Bruinsma, uitgever bij de Afûk. Kaarten en foto’s Middels tientallen kaarten en honderden foto’s verbeeldt Hans Koppen het leven der Friezen, anders gezegd: zij die in Friesland vertoeven of vertoefd hebben. Vier Friese landschappen zijn uitgangspunt van de geograaf: de zandgronden, de kleigebieden, de veengebieden en het waddengebied. Waar is de Friese koe gebleven? Niets lijkt Koppen te zijn ontgaan, Friesland een provincie waarin gestreefd wordt naar welvaart en geluk, de economie van de regio, de historische groei en verspreiding van de Friese bedrijvigheid, ontwikkelingen, enz. Ook de landbouw vroeger en nu, en Friesland toeristisch, sportief en recreatief bekeken. Friesland emotioneel In deel III stelt de auteur de vraag wat cultuur is en wat identiteit om stil te staan bij de taal als identiteitsdrager .Veel Friezen zien het spreken van de Friese taal immers als een belangrijk criterium om iemand al dan niet als Fries te beschouwen… Natuur en natuurbeleving Mens en natuur zijn op tal van manieren met elkaar verbonden, zo ook in Friesland. De natuur maakt integraal onderdeel uit van het economische en sociale leven in deze provincie. Welke natuur ons aanspreekt, welke landschappen wij interessant vinden en of “Friesland inderdaad de mooiste provincie is”, zoals de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap in 2010 vaststelde, worden door geograaf Hans Koppen ook aangehaald. Met beelden van het Friese landschap besluit Hans Koppen zijn boek: hoe Friesland te typeren in een kunstwerk, waarbij onder anderen Ids Wiersma, Willem van Althuis en Tjerk Bottema in beeld komen. Vreemd genoeg wordt de Sneker “koeienschilder” Wiebe van der Zee onvermeld. Joure Ook Joure en de omliggende vaartdorpen komen aan de orde. Joure, door de auteur omschreven als “een plek met enige stedelijke allure”(13.100 inwoners) en liggend in de A7-zone en lopend van Sneek en Heerenveen naar Drachten “met een meer industrieel en logistiek karakter”. ‘Friesland vandaag’ is een prachtig uitgeven boek dat voor diegenen die meer willen weten over Friesland - ingezetenen, toeristen of zij, die elders zijn gaan wonen - veel informatie geeft over verleden, heden en de toekomst! De beeldredactie heeft een juiste keuze gemaakt bij alle facetten welke de auteur aanhaalt. Een aanrader! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen