Ruim aandacht voor onderduiken in de Tweede Wereldoorlog

JOURE

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden duizenden onderduikers een veilig heenkomen bij Friese families: Joden, geallieerde piloten, verzetsmensen en mannen die weigerden te werken in de Duitse oorlogsindustrie.

Fryslân DOK reconstrueert in een drieluik de onderduikhulp aan die mensen. Met ook een bijzondere ontdekking. Want vond onderduiken altijd wel in het diepste geheim plaats? Er bestaat al jaren een beeld dat onderduiken altijd in het diepste geheim plaatsvond. Uit deze documentaire blijkt dat, dat helemaal niet het geval was. Vooral in de Friese dorpen wist het hele dorp wel waar de onderduikers zaten. Veel mensen droegen hun steentje bij en dus ontstond er een grootschalige onderduikmaatschappij. De eerste uitzending van het drieluik vertelt het verhaal van de smokkelroutes van Joodse kinderen van Amsterdam naar Fryslân. Een van die kinderen was de nu 79-jarige Lea Tropp. Zij kwam als 4-jarig meisje bij een bakkersfamilie in Abbega terecht. Met haar onderduikzussen Klaske en Annie vertelt zij over die tijd. Uitzending twee gaat over de unieke positie die de Friese belastingdienst innam bij de financiering van het onderduiken. Onder leiding van hoofd-belastinginspecteur Jan Evenhuis uit Leeuwarden sluisde het personeel van Friese belastingkantoren miljoenen door naar het verzet voor hulp aan onderduikers. In uitzending drie staan knokploegen centraal. In de Tweede Wereldoorlog overvielen knokploegen distributiekantoren, gemeentehuizen en zuivelfabrieken. De buit gaven ze aan onderduikers. Ook het radioprogramma Buro de Vries heeft aandacht voor de Friese onderduik. Op zondag 23 april is een documentaire te horen met Salo Muller uit Amsterdam. Salo Muller is bekend geworden als verzorger van het ‘gouden’ Ajax. Veel minder bekend is zijn oorlogsverleden in Fryslân. Als klein jongetje zat hij ondergedoken in Ureterp en Frieschepalen. Hij heeft het overleefd, maar heeft er verlatingsangst en allerlei kwalen aan overgehouden. Op zondag 30 april gaat het in Buro de Vries over onderduikers in Hindeloopen. Willem Glashouwer was daar de man die voor Joodse onderduikers een plekje zocht. Zijn zoon, Harmen, reconstrueert aan de hand van de verhalen van zijn vader de geschiedenis. Buro de Vries is iedere zondag van 11.00 tot 13.00 uur te horen bij Omrop Fryslân. Underdûkt yn Fryslân (Ondergedoken in Fryslân): Deel 1: zondag 30 april vanaf 17.00 uur ieder uur bij Omrop Fryslân. Op NPO 2 op zaterdag 29 april om 15.30 uur en zondag 30 april om 13.00 uur. Deel 2: zondag 7 mei vanaf 17.00 uur ieder uur bij Omrop Fryslân. Op NPO 2 op zaterdag 6 mei om 15.30 uur en zondag 7 mei om 13.00 uur. Deel 3: zondag 14 mei vanaf 17.00 uur ieder uur bij Omrop Fryslân. Op NPO 2 op zaterdag 13 mei om 15.30 uur en zondag 14 mei om 13.00 uur.

Auteur

Brenda van Olphen