Recensie | 'Comanche' op bosatlasformaat

SNEEK

Eind jaren veertig vertrekt Joseph Gillain, die als ‘Jijé’ talloze fantastische stripverhalen zou opzetten, naar de Verenigde Staten met zijn collega’s, die tevens zijn vrienden zijn: Franquin (‘Guust Flater’) en Morris (‘Lucky Luke’).

De ‘Nieuwe Wereld’ fascineert Gillain zo dat hij besluit om er te blijven. Hij laat zijn gezin overkomen om zich drie jaar lang in Mexico te vestigen. Daar doet hij inspiratie op voor het leven. De 22 albums die hij tussen 1954 en 1977 maakt over het strippersonage, cowboy ‘Jerry Spring’ voor weekblad ‘Robbedoes’ kennen een weergaloos succes. Momenteel worden deze verhalen integraal op fantastische wijze door Arboris heruitgegeven! In de jaren vijftig werden diverse aankomende illustratoren geïnspireerd door Jijé. Zonder diens toedoen zou de westernstrip er, wie weet, vandaag de dag anders uitgezien hebben… Eén van de top westernstrips ‘Comanche’ wordt momenteel op groot formaat, met alle prenten van eertijds, en in een nieuwe vertaling, heruitgegeven door uitgeverij Sherpa. De toegevoegde uitvoerige dossiers over de totstandkoming van de verhalen zullen menigeen interesseren! Herman en Greg: ‘Comanche 2. Het brandmerk van de Dobbs’. Uitgeverij Sherpa. ISBN 978 90 8988 091 8. De tekenaars in spé, die halverwege de jaren vijftig ‘Jerry Spring’ onder ogen kregen en gefascineerd werden door de soepele, speelse tekenstijl van Jijé waren Jean Giraud en Hermann Huppen. Giraud was afkomstig uit de Franse gemeente Nogent-sur-Marne en Hermann Huppen uit Bévercé, in de Belgische provincie Luik. Grote overeenkomst is het geboortejaar van beiden: 1938 en hun liefde voor de realistische strip. Het was in 1962 dat Giraud met ‘Fort Navajo’, zijn Blueberry-cyclus begon, een western waarin een onverzorgd, ruig hoofdperson, weergegeven naar Jean-Paul Paul Belmondo, de filmacteur, de hoofdrol speelde. Dat de western zo ver ging dat de hoofdpersoon soms de underdog was, maakte de strip extra boeiend. In 1969 was het Hermann Huppen, “Hermann”, die met ‘Comanche’ succesvol zou worden in weekblad ‘Kuifje’. Ook hij gaf de ruige wereld in de VS van een kleine eeuw terug een eigen gezicht. Hoofdredacteur Greg, wiens echte naam Michel Regnier was, leidde in de jaren1966-1975 het tijdschrift. Voor vele series schreef hij de scenario’s. Nadat het hem was opgevallen dat westernseries zoals ‘Doc Silver’ en ‘Ringo’ in het jeugdblad nauwelijks succesvol waren geweest, kwam hij bij Hermann met het scenario van het eerste avontuur van ‘Comanche’: ‘Red Dust’. Voorheen had Hermann al een hele reeks illustraties gemaakt voor het cowboyverhaal ‘Dylan Stark’, werk dat Greg erg had aangesproken. Het eerste deel van ‘Comanche’ toonde kleding welke veelal te zien was in de destijds zo geliefde zogenaamde “spaghettiwesterns”, waarvan er honderden geproduceerd werden, veelal met muziek van Enrico Morricone. Na publicatie van deel 1 in 1969 waren de Kuifje-lezers meteen dolenthousiast, zodat er in de jaren nadien meerdere titels uitkwamen, eindigend met deel 10 in 1983 toen de tekenaar het ineens voor gezien hield met deze held…, overigens een personage dat er ook zelf meermalen onderdoor ging of dreigde te gaan… Het rauwe leven in het westen van de VS zou na de reeksen ‘Blueberry’ en ‘Comanche’ een vervolg krijgen in nieuwe series, die qua tekenstijl in hun verlengde lagen: ‘Jonathan Cartland’(1976) van Blanc-Dumont en ‘Durango’ (1980) van Yves Swolfs. Bundel 2: Comanche Uitgeverij Sherpa is de serie ‘Comanche’ begonnen met deel 2, waarin drie verhalen uit de periode 1972-1974, de oorspronkelijke delen 3 tot en met 5, gebundeld zijn. Ook voor de boekuitgave verworpen pagina’s zijn toegevoegd. Over deze verhalen zou Hermann in 1974 zeggen: “Ik probeer de echte kleding zoveel mogelijk te benaderen. Giraud heeft dat ook gedaan, maar het is een lange, erg langzame ontwikkeling. Ik heb geen voorkeur voor een genre. De meeste mensen vinden Comanche beter, maar ik besteed aan beide strips evenveel aandacht (KS: Hermann had toen ook nog de eigentijdse avonturenstrip ‘Bernard Prince’). De western is over het algemeen ruiger, ze scheren zich niet, hun kleren zijn smerig, en dat is erg gemakkelijk. In ‘Comanche’ kan ik meer met effecten werken..” In ‘De wolven van Wyoming’, deel 1 van de Dobbs-trilogie komen de werknemers van de “Triple Six”-ranch in actie om de buit uit handen te houden van de Dobbs-clan. De prediker, een subliem neergezet personage, en van huis uit huurmoordenaar, is één van de slachtoffers. Echter, Russ Dobbs de geniale beroepscrimineel, weet kans te ontkomen. ‘De hemel is rood boven Laramie’, deel 2, kent de ondergang van de Dobbs wanneer Russ in koelen bloede - wanneer zijn kogels op zijn - door Red Dust, de hoofdpersoon van de serie, overhoop geschoten wordt. Het is opmerkelijk dat een dergelijke scene destijds door nota bene de hoofdredacteur van ‘Kuifje Weekblad’ geschreven werd. De scene maakte veel los en wordt tegenwoordig gerekend tot een enerverende cultmoment. Echter: onder het mom van “het recht moet zijn beloop hebben” zou Red vijf jaar gevangenisstraf oplopen in een mensonterend werkkamp waar stenen gebikt moesten worden, een zwaardere convenant dan San Quentin! ‘Nacht over de woestijn’, het afsluitende deel van de Dobbs-trilogie begint in het strafkamp om te eindigen op de ranch van Comanche, de bedrijfsleidster. Reds straf wordt hem na twee jaar vergeven… Nauwelijks is hij vrij of er blijkt een nieuwe outlawbende op te staan; er is echter één groot probleem: Red mag zijn wapens na de rechterlijke uitspraak niet gebruiken. De ontknoping vindt plaats in een dreinende regen, magistraal verbeeld door de tekenpen van Hermann. Deze groot formaat editie van ‘Comanche’ is een schitterende uitgave; de kleuren, teksten, lettering, schutbladillustraties en informatie vullen elkaar op geweldige wijze aan. Voor de diehards is er een luxe uitgave in beperkte oplage verkrijgbaar. Een uitgave die vaak ter hand zal worden genomen om het schitterende tekenwerk in al zijn finesses te kunnen bewonderen! Dit voorjaar verschijnen bij uitgeverij Sherpa zowel het eerste deel van ‘Comanche integraal’ als de eerste twee delen van ‘Jonathan Cartland integraal’. De lente lijkt niet meer stuk te kunnen! T.z.t. kom ik daarmee graag bij u terug! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen