Neuzen in verleden van Joure

Joure

,,We hebben meer dan vijfhonderd foto’s alleen al van de Midstraat.’’ Het voelt als een diepe duik in de geschiedenis van Joure en omstreken bij het Historisch Werkverband Skarsterlân (HWS). De historie van de Vlecke ligt hier voor het oprapen.

Ik spendeer een middag bij de vrijwilligers van het HWS. Zij archiveren op een grote zolderruimte in Museum Joure iedere woensdagmiddag de binnengekomen papieren, foto’s en boeken. Op tafel liggen enkele documenten verspreid. In de archiefkast is alles gesorteerd op ‘nog uit te zoeken’, ‘ingevoerd’ en alle gradaties hier tussenin. Boudewijn van der Werf pakt een map uit de kast. ,,Dit is een stapel foto’s die nog uitgezocht moet worden.’’ Een willekeurige foto is van de brand van de Hervormde kerk in 1939. Het zijn twee foto’s in zwart/wit met een dak dat in lichterlaaie staat. Van deze gebeurtenis wil ik graag meer weten. De brand blijkt in vier verschillende boeken te zijn beschreven. Ook het krantenarchief is rijk gevuld met informatie. De brand is in de verre omtrek te zien geweest. Veel van de kerk is verwoest. ‘Oorspronkelijk werd men gehandicapt door een te geringen druk op de waterleiding’ staat te lezen in één van de boeken. Maar over het ontstaan van de brand, kan ik niets vinden in de boeken. ,,Orale geschiedenis, telt dat ook?’’ Een man van het werkverband weet te vertellen dat de koster het die dag koud had. ,,Hij besloot de kachel eens flink op te stoken. De pijpen onder het dak werden toen zo warm, dat het riet tussen het plafond en dak in brand vloog. De brandweer van Heerenveen en Douwe Egberts werkten samen om de brand te blussen.’’ Volgens de boekjes kon de kerk pas in 1944 haar deuren weer openen. Dominee A.D. Wumkes hield op 18 maart van dat jaar de herdenkingsrede. Feestcommissies van het voormalige Skarsterlan, de Douwe Egberts fabriek, oude panden: alles is te vinden in het archief. Verderop zit Jelle Stoker van Doppio in Joure. Hij is op zoek naar een oude foto van de Midstraat waar zijn pand op staat. ,,Die komt aan de wand te hangen in de zaak’’, zegt hij. Voor een klein bedrag koopt hij een paar foto’s die hij denkt te kunnen gebruiken. Deze service is voor de particulieren gratis. De vrijwilligers helpen graag bij het uitzoeken. ,,We bieden mensen ook een plek voor stamboomonderzoek. Wij zijn aangemeld bij Tresoar en kunnen daarom alles uitzoeken.’’ Het historisch werkverband biedt een kijkje in het oude Joure. Naast foto’s en de geschreven documentatie, heeft het werkverband ook oude films. Zo heeft het werkverband haar hand weten te leggen op een film uit 1928. De viering van 175 jaar Douwe Egberts staat hierop. De hoge heren varen met de lijndienst over de Langweerder Wielen naar Sloten. Ook de ringrijderij in de Midstraat is gefilmd. Vijfentwintig jaar later is de tweehonderd jaar gevierd met het aanbieden van het carillon. De film is door Polygoon opgenomen. ‘Het Wilhelmus is heel duidelijk te horen.’ Het HWS is nog op zoek naar oude films van de bevrijding van Joure door de Canadezen. ,,We weten dat hier beelden van zijn. Maar we hebben ze helaas nog niet gevonden.’’ Brenda van Olphen

Auteur

Brenda van Olphen